Rola nauczyciela w rozwijaniu pasji i zainteresowań uczniów – konferencja w Centrum Aktywności Obywatelskiej

Zainteresowania to motor wszelkiej aktywności człowieka oraz ważny czynnik chroniący w obszarze uzależnień. Stanowi też ważny czynnik w rozwoju człowieka i często decyduje o wyborze ścieżki kariery zawodowej. Ponieważ to okres szkolny jest tym, w którym dokonuje się pierwszych istotnych decyzji na drodze kariery ważną rolę pełni w niej nauczyciel.

Zagadnienie to zdominowało konferencję, jaka w piątek 4 października odbyła się w ostrowieckim Centrum Aktywności Obywatelskiej.  Hasło konferencji brzmiało: „NAUCZYCIEL – TWÓRCA PASJI – MOTYWATOR – INSPIRATOR”. Zgromadziła ona ok. 50 osób – dyrektorów szkół, nauczycieli, pedagogów, placówek edukacyjno – wychowawczych oraz przedstawicieli jednostek samorządowych i instytucji rynku pracy. Organizatorami konferencji były: Agencja Rozwoju Lokalnego Sp. z o.o., Stowarzyszenie Na Rzecz Osób Bezrobotnych oraz Świętokrzyskie Forum Doradztwa Kariery. Gościem specjalnym spotkania był prof. Czesław Noworol z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Zarządu Krajowego Narodowego Forum Doradztwa Kariery, ekspert w dziedzinie doradztwa kariery, koordynator i ewaluator wielu projektów krajowych
i międzynarodowych, m. in. kulturowej adaptacji testów psychometrycznych uzdolnień i preferencji zawodowych Johna L. Hollanda, autor profesjonalnych narzędzi diagnozy stosowanych w doradztwie kariery.

W imieniu organizatorów powitały uczestników Prezes Zarządu ARL Sp. z o. Agnieszka Rogalińska oraz Agnieszka Budek – Prezes Zarządu Stowarzyszenia Na Rzecz Osób Bezrobotnych, jednocześnie pełniąca funkcję prezesa Świętokrzyskiego Forum Doradztwa Kariery.

Konferencję otworzyła Prezes Zarządu ARL Sp. z o. Agnieszka Rogalińska, która po powitaniu obecnych przybliżyła znaczenie pasji i zainteresowań w życiu człowieka, a w szczególności dzieci i młodzieży. Podkreśliła znaczenie różnorakich działań podejmowanych również przez Agencję Rozwoju Lokalnego w promowaniu zdrowego stylu życia, opartego o rozwijanie swoich talentów i zainteresowań. Hasłem, które przyświeca tym działaniom jest „NIE dla nałogów – TAK dla pasji”, a w ciągu ostatnich kilku lat spółka nawiązała dobre relacje ze szkołami i placówkami edukacyjnymi. Działania te stanowią zaczyn nowego przedsięwzięcia, jakim jest utworzenie Centrum Aktywności Dzieci i Młodzieży, którego głównym celem jest pomoc w rozwijaniu zainteresowań i umiejętności dzieci i młodzieży oraz w realizowaniu swojej ścieżki kariery zawodowej, postaw obywatelskich i aktywnego udziału w życiu społecznym miasta i regionu. Współpraca ze szkołami zaowocowała w ostatnich latach kilkoma ciekawymi inicjatywami, w których realizację młodzież ostrowiecka zaangażowała się z całym swoim potencjałem i pomysłowością oraz wsparciem dyrekcji i kadry swoich szkół oraz Gminy Ostrowiec Świętokrzyski. Sukces tych przedsięwzięć jest w dużej mierze zasługą uczniów.

Temat  ten rozwinęła w swoim wystąpieniu Katarzyna Sobczyk z ARL. Zwróciła ona uwagę na to, jak bardzo pasje i zainteresowania stanowią czynnik chroniący dla młodych ludzi przed zagrożeniami związanymi z uzależnieniami i nałogami. Ważne jest też, aby dostrzegać te pasje, chwalić, dopingować i motywować młodzież. Tu właśnie ważna jest rola nauczycieli, którzy muszą umieć dostrzec pasje uczniów oraz inspirować i motywować do ich rozwijania. W tym celu istotna jest tez współpraca szkół z instytucjami takimi jak Agencja Rozwoju Lokalnego, gdyż stanowi istotne wsparcie i pomoc w całym procesie kształtowania zainteresowań ucznia z wykorzystaniem różnych ciekawych inicjatyw aktywizujących młodzież.

Podczas konferencji swoją premierę miał spot profilaktyczny pod tytułem „Włącz się do życia”. Spot promuje zdrowy i aktywny styl życia, a przy jego realizacji współpracowały ostrowieckie stowarzyszenia, kluby oraz pasjonaci i hobbyści. Spot będzie elementem kampanii profilaktycznej realizowanej w ramach Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii.

Głównym punktem konferencji był wykład prof.Cz. Noworola pt.: „Zainteresowania zawodowe w kontekście heurystyk decyzyjnych dotyczących satysfakcjonującej kariery młodzieży.” W swoim wystąpieniu prof. Noworol zaprezentował wyniki badań dotyczących  poziomu zgodności wyboru zawodu z zainteresowaniami. Wskazał również na fakt, ze warunki – szczególnie finansowe – zatrudnienia odbiegają od tych, które z jednej strony usatysfakcjonują pracownika, a z drugiej dadzą szansę na utrzymanie się z pracy – choćby dla realizacji podstawowych potrzeb życiowych. Nadal poziom zgodności wyboru zawodu z zainteresowaniami i predyspozycjami jest dość niski. Brakuje wyspecjalizowanych pracowników, narzędzi, a przede wszystkim możliwości do zindywidualizowanego podejścia do kandydatów. Regulacje narzucane przez ośrodki centralne bardzo często nie są adekwatne do realiów i utrudniają doradcom efektywną współpracę z beneficjentem. Usługa doradcza polega coraz bardziej na wypełnianiu wielu niepotrzebnych dokumentów i formularzy zamiast na prawdziwie zindywidualizowanym procesie poznawczym mającym na celu dokładne określenie zawodowych predyspozycji kandydata.

Jako przykład profesor podał odebranie przez Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej możliwości korzystania przez doradców zawodowych z powiatowych urzędów pracy z Indywidualnego Planu Działania (IPD), który przez kilka lat stosowania dawał pozytywne efekty w postaci dokładnego określania predyspozycji osób poszukujących pracy.

Naczelnik Wydziału Edukacji, Zdrowia i Spraw Społecznych ostrowieckiego Starostwa Powiatowego Mariusz Łata w swojej prelekcji zwrócił uwagę na rolę nauczycieli w procesie rozwoju młodzieży. Jako osoba odpowiedzialna za ucznia nauczyciel musi być dobrze i fachowo przygotowany do współpracy z nim, korzystać na bieżąco ze szkoleń i kursów poszerzających jego kompetencje, powinna go cechować empatia i zmysł obserwacji. Z drugiej strony szkoła powinna zapewnić nauczycielom komfort rozwoju, ułatwiać zdobywanie wiedzy, jak i możliwości jej praktycznego wykorzystania w pracy z uczniami. Na pewno system awansu nauczycielskiego jest do pewnego stopnia motywatorem tych działań, ale najważniejsze jest stworzenie odpowiednich warunków i zaplecza do tego, aby nauczyciele i uczniowie mogli efektywnie współpracować.

W krótkim wystąpieniu Marta Dobrowolska – Wesołowska – dyrektor Zespołu Szkół i Placówek Publicznych numer 3 wskazała na obowiązki dyrektorów w zapewnieniu właściwej organizacji i komfortu pracy nauczycieli.  Dyrektorzy powinni być otwarci na wszelkie nowe działania
i możliwości współpracy z innymi podmiotami, szczególnie jeśli odbywa się to z korzyścią dla uczniów.

Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy Małgorzata Stafijowska przedstawiła jak problem niedostosowania kwalifikacji pracowników przekłada się na działania pracodawców. Wielu pracowników pomimo posiadanych formalnych kwalifikacji i uprawnień nie umie w praktyce zastosować posiadanej wiedzy.

Z drugiej strony często posiadane wysokie kwalifikacje i doświadczenie nie przekładają się na odpowiedni poziom wynagrodzenia ze strony przedsiębiorców, co skutkuje odpływem pracowników z lokalnego rynku pracy. Zwróciła tez uwagę na poważne zjawisko braku chęci do podjęcia pracy, a co gorsza – staje się ono w pewnym stopniu dziedziczne. W rodzinach takich nie przekazuje się wartości pracy – nie tylko jako źródła utrzymania, ale tez jako sposobu realizowania własnych pasji.

W drugiej części spotkania prof. Noworol wraz z zespołem doradców przeprowadził warsztat doradczy, w którym wzięli udział uczniowie klas ósmych z kilku ostrowieckich szkół podstawowych. Wykorzystał w nim swoją pilotażową metodę doradztwa kariery pt.: „Miasteczko zainteresowań zawodowych”.  Uczestnicy mogli dzięki tej metodzie poznać swoje zawodowe predyspozycje, sprecyzować posiadane umiejętności i określić, do którego sektora – „domku zainteresowań” – przyporządkować swoje atuty. Zebrane informacje pozwoliły określić, jakie zawody są najodpowiedniejsze dla uczniów i w którym kierunku powinni budować swoją karierę zawodową.

W podsumowaniu konferencji prezes Stowarzyszenia Na Rzecz Osób Bezrobotnych Agnieszka Budek zaprosiła młodzież do współpracy, zaoferowała pomoc doradców zawodowych w wyborze dalszej ścieżki edukacyjnej – co jest istotne zważywszy, że w warsztacie wzięli udział ósmoklasiści stojący już przed wyborem szkoły średniej. A. Budek podziękowała też wszystkim za udział w konferencji – w szczególności prof. Cz. Noworolowi oraz pozostałym prelegentom, a także oczywiście uczestnikom.

Oprócz części merytorycznej uczestnicy mogli też zapoznać się z ofertą kilku instytucji – Agencji Rozwoju Lokalnego Sp. z o.o., Powiatowego Urzędu Pracy, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz ofertą Ogniska Pracy Pozaszkolnej skierowaną właśnie do uczniów wykazujących zainteresowania artystyczne. Na specjalnie przygotowanych stoiskach można było zaopatrzyć się w ulotki i broszury informacyjne oraz uzyskać niezbędne informacje od pracowników instytucji.

Konferencja została sfinansowana z budżetu Gminy Ostrowiec Świętokrzyski w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2019.