Program Domowych Detektywów „Jaś i Małgosia na tropie” w PSP nr 14

Od marca 2018 r. Agencja Rozwoju Lokalnego Sp. z o.o. w Ostrowcu Świętokrzyskim na zlecenie Oddziału Rejonowego PCK w Ostrowcu Świętokrzyskim realizuje rekomendowany program wychowawczo-profilaktyczny PROGRAM DOMOWYCH DETEKTYWÓW „JAŚ I MAŁGOSIA NA TROPIE”

Celem programu jest opóźnienie inicjacji alkoholowej wśród dzieci oraz ograniczanie problemów związanych z piciem alkoholu poprzez wzmacnianie rodzinnych, indywidualnych i rówieśniczych czynników chroniących. Miejsce realizacji to PSP 14 w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jest to program rekomendowany o zbadanej skuteczności, skierowany do uczniów IV i V klas szkoły podstawowej. W przypadku naszego zadania są to jednocześnie uczestnicy  świetlic środowiskowych  prowadzonych przez OR PCK.

Program  jest rekomendowany przez: Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii, Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Ośrodek Rozwoju Edukacji oraz Instytut Psychiatrii i Neurologii w ramach „Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego”.

„Jaś i Małgosia na tropie” to adaptacja amerykańskiego programu Slick Tracy Home Team Program, opracowanego na Uniwersytecie Minnesota w ramach Projektu Northland. Wraz z programem Fantastyczne Możliwości (FM) tworzy dwuletni program uniwersalnej profilaktyki alkoholowej. Podstawą do stworzenia projektu stały się uznane teorie wyjaśniające przyczyny sięgania przez dzieci i młodzież po alkohol, a także inne substancje psychoaktywne oraz wiedzę na temat czynników ryzyka i czynników chroniących związanych z indywidualnymi cechami nastolatka, jego rodziną, grupą rówieśniczą, szkołą oraz środowiskiem lokalnym.

Program Domowych Detektywów składa się z dwóch części: szkolnej oraz domowej i jest utrzymany jest w konwencji nauki poprzez zabawę. Materiałem wykorzystywanym do pracy dziecka w szkole oraz w domu są cztery zeszyty komiksowe. W ramach zajęć w domu dzieci wraz ze swoimi rodzicami tworzą tzw. „domowe drużyny”. Zadaniem drużyn jest wspólna praca z wykorzystaniem wspomnianych zeszytów. Każdy z nich zawiera jedną zabawną historyjkę komiksową, trzy zadania dla „domowych drużyn” oraz krótkie porady przeznaczone dla rodziców. Bohaterami komiksów są młodzi detektywi Jaś i Małgosia, którzy modelują wśród uczniów pożądane zachowania i postawy. W komiksach poruszane są takie tematy jak:

  • fakty i mity na temat alkoholu;
  • wpływ środków masowego przekazu na kształtowanie się przekonań na temat alkoholu;
  • rodzaje presji rówieśniczej i sposoby radzenia sobie z tą presją;
  • powody, dla których młodzi ludzie piją alkohol oraz konsekwencje picia alkoholu przez dzieci i młodzież.

Celem tej współpracy jest ułatwienie rodzicom/opiekunom (bądź też pomoc w zapoczątkowaniu) rozmów z dziećmi na tematy związane z piciem alkoholu przez nastolatków oraz opracowanie rodzinnych zasad dotyczących alkoholu.

Skuteczność programu potwierdzona została podczas przeprowadzonego kilkuetapowego projektu badawczego, w którym analizowano łączny wpływ Programu Domowych Detektywów oraz Fantastyczne Możliwości. Głównym celem tego projektu była ocena trwałości w czasie efektów dwuletniego programu profilaktycznego.

Wyniki projektu wykazały korzystne, utrzymujące się przez rok od zakończenia oddziaływań profilaktycznych, efekty programu dotyczące czynników warunkujących picie alkoholu przez młodzież. Zdecydowanie potwierdziły pozytywny wpływ programu na zmianę postrzegania alkoholu przez uczestników (z postawy proalkoholowej lub akceptującej na krytyczną lub negatywną), poszerzył się także zakres wiedzy na temat konsekwencji picia alkoholu. Program pozwolił też przekonać uczestników o możliwości odmowy picia w sytuacji presji rówieśniczej. Przede wszystkim jednak stwierdzono wpływ programu na zmienne behawioralne: ograniczenie przypadków upijania się i opóźnienie pierwszych prób picia alkoholu w towarzystwie rówieśników.

Zadanie jest współfinansowane z budżetu Gminy Ostrowiec Świętokrzyski w  ramach dotacji celowej udzielonej w 2018 roku   na zadanie pn: „Prowadzenie świetlic środowiskowych z elementami socjoterapii na terenie ostrowieckich placówek oświatowych od stycznia do czerwca 2018 r.”